پوشيدن لباس تميز و به كار بردن عطر در زدودن شپش و راندن آن از بدن اثر قطعى دارد و نيز خوددارى از چرب كردن بدن با پيه‌ها و روغن‌هاى لزج كه اثر آن در بدن مىماند و همچنين شستشوى با نمك و آبهاى معدنى از شپش جلوگيرى مىكند از داروهاى آزمايش شده براى دفع شپش همراه داشتن تربد محلول و يا جيوه مرجانى يا آلوده كردن رشته نخى به آنها و آويختن آن در گردن است و پس از آن بداروى ديگرى نيازى نيست و نيز بايد از تخمه و سودازاها و بلغم‌زاها پرهيز كنند و گفته شده كه خوردن انجير در توليد شپش مؤثر است « 1 » و ان شاء الله در مقاله چهارم در باب چهاردهم و در شماره هفدهم ضمادهائى براى دفع شپش ذكر خواهم كرد . باب هجدهم پاره‌اى از درمانهاى مسموميت فصل [ در كيفيت اثر گذاشتن سموم در بدن ] علت سميت داروها و زهر بعض از حيوانات بر بسيارى از مردم پوشيده است و عده‌اى از پزشكان اين‌طور گفته‌اند كه : " سم به صورت اثر مىكند " « 2 »

--> ( 1 ) در مقاله پنجم خواص گردو و جيوه براى دفع شپش ذكر شده مراجعه كن . ( 2 ) خواننده در اين كتاب كرارا باصطلاح تأثير بنا بخاصيت يا به صورت بر - خورد مىكند كه اينك توجه او را به اين مطلب جلب مىكنيم كه بنا بتوضيحاتى كه پزشكان قديم مىداده‌اند تأثير داروها در بدن به صورت و يا بخاصيت است و ظاهرا منظور آنها از تأثير به صورت آن است كه داروئى از جهات فيزيكى در بدن تأثير مىگذارد ، مثلا پودر شيشه يا الماس روده را مىخراشد و سبب مرگ مىشود و يا روغنى مانند پارافين بدون آنكه جذب شود سبب تسهيل عمل دفع مىگردد اما تأثير بخاصيت آن است كه يك ماده از جهات شيميائى سبب -